Emeklilik kanunu

Türkiyede Emeklilik Kanunu olarak bilinen kanunun tam adı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’dur. 5434 sayılı bu kanun 8 Hazir...

Türkiyede Emeklilik Kanunu olarak bilinen kanunun tam adı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’dur. 5434 sayılı bu kanun 8 Haziran 1949 senesinde kabul edilmiş ve 17 Haziran 1949 senesinde Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Emeklilik Kanunu hakkındaki bu makalemizde gerekli olan bilgileri bulabilirsiniz.

Bu kanun incelendiğinde bölümlere ayrıldığı görülür. Kanundaki birinci tarafında kuruluş hakkında bilgiler mevcuttur. Sandığın organları, yönetim kurulu, mülga maddeleri ve görevler sıralanmaktadır. Bir sonraki kısımda faydalanacaklar bulunmaktadır.Üçüncü kısımda bu kanunla tanınan haklar yer alır. Madde 13’te tanınan haklar şöyledir:

Emekli aylığı,

Adi malullük aylığı,

Vazife malullüğü aylığı,

Dul ve yetim aylığı,

Harp malullüğü zammı,

Toptan ödeme,

Emekli keseneklerinin geri verilmesi,

65. maddede yazılı yardımların yapılmış olması,

İkramiyeler olarak belirtilmiştir.

Diğer bölümde sandığın geliri ve tahsil şekilleriyle ilgili bilgiler verilir.  Örnek verirsek; Madde 14’e göre sandığın gelirleri; iştirakçilerin emeklilik keseneğine esas olan aylık tutarları üstünden her ay kesilecek %16 emeklilik kesenekleri, emeklilik hakkı tanına bir vazifeyi  ilk defa giren kimselerin ya da önceleri emeklilik hakkı tanınan vazifelerde bulunmadan çalışmakta olduğu vazifesi emekliliğe tabi hale getirenlerin emekliliğe esas olan ilk tam aylık ya da ücretlerinden kesilecek %25 giriş kesenekleri, emekliliğe esas aylık ya da ücretleri yükselme suretiyle artanların ilk aya ait artış farkları,subay ve askeri memurlardan mahkeme kararıyla rütbeleri düzeltilen kimselere ödenen aylık farkından ötürü alınacak kesenek ve  farkları, iştirakçilerin aylık yahut ücretlerinden kurumlarca kesilen inzibati para cezaları, kurumlarda kullanılan harç pulları dışında her tür pul, bilet ve yardım makbuzları satışlarından alınan satış aidatının yarısı vb.

 

Beşinci kısım Emekli Keseneğine Esas Tutulacak Aylık, Fiyat ve Ödemeler olarak başlıklandırılmıştır. Emeklilik kesenekleri kurumlarca aylık, fiyat ya da ödeneklerin bordrolarında gösterilir ve hak sahiplerine ödenmesi esnasında kesilir ibaresi yer alır.

Kanunda, Onuncu Kısım Fiili Hizmet Müddeti’dir. Kanuna göre, ay başlarından sonra vazifeden ayrıldıkları ayın tamamı fiili hizmet müddeti sayılmaktadır. Bu kısımda türlü hizmet gruplarıyla ilgili ayrıntılı bilgiye yer verilir. Kanunun On birinci kısmı ise; İtibari Hizmet Müddeti’dir. Orada geçen, itibari hizmet müddeti, kanunla bağlanacak aylıklar ve yapılacak kesenek iadesi ve toptan ödemelerin hesabında fiili hizmet müddetlerine eklenen müddet olarak ele alınmaktadır.

Kanunun On ikinci tarafında Emekli Aylığı Bağlanacak Haller başlığı bulunur. Bu kısıma göre, Cumhurbaşkanlığında bulunanların bu yerlerden ayrılışlarında istekleri üstüne, 25 fiili hizmet yılını dolduran iştirakçilerden kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurması üstüne,  iştirakçilerden 40’ıncı madde gereği doldurdukları yaş haddi hükümlerine uygulanacak olanlar kurumlarınca re’sen veyahut 61 yaşını doldurduklarında istekleri üstüne, göreve girişlerinde Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporu Hakkında Yönetmeliğe münasip olarak alınmış ve sakatlık oranı asgari %40 olanlardan fiili hizmeti 15 sene olanların isteğiyle vb. olarak tanımlanmıştır.

Kanunda  Yaş Hadleri ile ilgili bölümlerde mevcuttur. Subay ve askeri memur ve gedikliler, emniyet mensupları, gümrük koruma mensupları, posta, telgraf ve telefon hat baş bakıcı ve baş dağıtıcıları ile hat bakıcıları ve dağıtıcıları, MİT kadrosunda çalıştırılanlar vb. hizmet gruplarında çalışanların yaşları belirtilmektedir.

On Beşinci Kısım Malullük olarak geçmektedir. Malullük halinin nasıl oluştuğu ile ilgili ayrıntılı bilgi bulunur. Vazife malullüğü ile ilgili açıklamalar yer alır. Malullük durumunun tespiti için alınacak raporun özellikleri belirtilmiştir.

Kanunun On Sekizinci Kısmı Harp Malullüğü başlığını taşımaktadır. Bu malullükler; harpte fiilen ateş altında, harpte, harp bölgelerindeki harp harekat ve hizmetleri esnasında bu hareket ve hizmetlerin neden ve etkileriyle, düşman silahının etkisiyle vb. koşulları bulundurmaktadır. Maluliyet derecesi ve iştirakçiler, erbaş ve erler ile sivil görevliler için tablo halinde verilmiştir. Ek olarak harp malullerine yapılmış olan yardımlar yer alır.

Kanundaki başlıklardan bir diğeri ise Dul ve Yetim Aylığı Bağlanacak Hallerdir. Madde 67’de dul ve yetimler;

Karı

Koca

Çocuklar

Ana

Baba olarak sıralanmaktadır.

Kanunda, Toptan Ödeme başlığı da bulunur. Yaş haddinden ötürü emekliye ayrılanlar ya da 61 yaşını doldurmak suretiyle emekliye ayrılmak isteyenlerden fiili hizmet müddetleri 15 seneden az olanlara, haklarında adi malullük hükümleri tatbik edilen iştirakçilerden, fiili hizmet müddetleri seneden az olanlara

Dilerseniz bir sonraki makalemiz olan Parsel verim adlı yazıyı inceleyebilirsiniz.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.

Yorum yapabilir, soru sorabilir, bilgi verebilirsiniz...

Etiketler

 

Kategoride Popüler Konular

Son Yorumlar

Sitede Popüler Yazılar